دکتر محمدرضا کرامتی | هپاتیت اتوایمیون (خودایمنی) چیست؟

هپاتیت اتوایمیون یا هپاتیت خودایمنی یکی از علل کمتر شایع هپاتیت مزمن است که در آن سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به سلول‌های کبدی حمله می‌کند. این واکنش ایمنی باعث التهاب طولانی‌مدت کبد شده و در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی کبدی مانند سیروز یا نارسایی کبد شود.

علت دقیق بروز این بیماری هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و اختلالات سیستم ایمنی در ایجاد آن نقش دارند.
نکته مهم این است که هپاتیت اتوایمیون یک بیماری عفونی نیست و به هیچ طریق از فردی به فرد دیگر قابل انتقال نیست.

علائم هپاتیت اتوایمیون

در بسیاری از موارد، علائم بیماری به‌تدریج و طی چند هفته تا چند ماه ظاهر می‌شوند.
در مراحل اولیه ممکن است فرد بدون علامت باشد، اما شایع‌ترین نشانه‌های اولیه شامل موارد زیر است:

• احساس خستگی شدید و بی‌حالی

• احساس ناخوشی عمومی

• درد عضلات و مفاصل به‌ویژه در صبح‌ها

• در مراحل پیشرفته‌تر، بروز یرقان (زردی پوست و چشم)

تشخیص آزمایشگاهی هپاتیت اتوایمیون

در اغلب بیماران، اولین نشانه‌ها در آزمایش‌های روتین کبدی مشاهده می‌شود.
افزایش سطح آنزیم‌های کبدی از جمله AST و ALT می‌تواند زنگ هشدار اولیه باشد.

برای تشخیص قطعی، پزشک ممکن است آزمایش‌های ایمونولوژیک اختصاصی زیر را تجویز کند:

• ANA (آنتی‌بادی ضد هسته‌ای)

• ASMA (آنتی‌بادی ضد عضله صاف)

• Anti-LKM (آنتی‌بادی ضد میکروزوم‌های کبد و کلیه)

این تست‌ها در آزمایشگاه‌های تخصصی مانند آزمایشگاه پردیس انجام می‌شوند و در تشخیص نهایی بیماری نقش کلیدی دارند.

درمان هپاتیت اتوایمیون

تقریباً در تمام موارد، درمان دارویی ضروری است.
هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال بهبود عملکرد کبد و کنترل التهاب بیشتر خواهد بود.
هدف درمان، کاهش فعالیت بیش‌ازحد سیستم ایمنی و جلوگیری از آسیب بیشتر به سلول‌های کبدی است.

داروهای رایج در درمان این بیماری معمولاً شامل کورتون‌ها (کورتیکواستروئیدها) و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی هستند که تحت نظر پزشک متخصص تجویز می‌شوند.

جمع‌بندی

هپاتیت اتوایمیون یک بیماری نادر ولی قابل‌کنترل است. تشخیص به‌موقع و درمان دقیق می‌تواند از بروز عوارض شدید جلوگیری کند. در صورت مشاهده علائمی مانند خستگی مداوم، زردی یا درد مفاصل، حتماً به پزشک مراجعه کنید و آزمایش‌های کبدی و ایمونولوژیک را انجام دهید.

کلمات کلیدی (کلیدواژه ها):
هپاتیت اتوایمیون, هپاتیت خودایمنی, التهاب کبد, آزمایش ANA, آزمایش ASMA, آزمایش Anti-LKM, افزایش آنزیم‌های کبدی, بیماری‌های خودایمنی, درمان هپاتیت مزمن, علائم هپاتیت, تشخیص هپاتیت, ژنتیک و ایمنی بدن, بیماری کبدی غیرعفونی, هپاتیت در زنان, آزمایشگاه پردیس مشهد