ویتامین A چیست؟

ویتامین آ یکی از ویتامین‌های محلول در چربی است. این ویتامین در بدن ذخیره می‌شود و دریافت بیش از اندازه آن می‌تواند باعث مسمومیت و عوارض جدی گردد.
حدود ۹۰ درصد ویتامین آ در کبد ذخیره می‌شود و حتی اگر دریافت آن تا شش ماه قطع شود، ذخایر بدن معمولاً پاسخ‌گو هستند.

عملکردهای ویتامین آ در بدن

ویتامین آ نقش‌های بسیار مهمی در حفظ سلامت عمومی بدن دارد، از جمله:

• حفظ بینایی طبیعی به‌ویژه در نور کم

• تقویت سیستم ایمنی و مقاومت در برابر عفونت‌ها

• کمک به رشد سلولی و تمایز سلول‌های پوششی مخاط

• پیشگیری از سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی

• حفظ سلامت تولیدمثل در زنان و مردان

علل کمبود ویتامین آ

کمبود ویتامین آ معمولاً در اثر رژیم غذایی نامناسب یا اختلال جذب چربی‌ها رخ می‌دهد.
از دلایل رایج کمبود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سوءتغذیه یا رژیم فاقد لبنیات و سبزیجات

• بیماری‌های گوارشی مانند سندرم سوء جذب، سلیاک، نارسایی پانکراس، بیماری کرون

علائم کمبود ویتامین آ

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های کمبود ویتامین آ، اختلال در بینایی است.
علائم شایع شامل موارد زیر می‌شود:

• شب‌کوری و دشواری در دید در نور کم

• خشکی چشم و ملتحمه

• در موارد شدید: زخم قرنیه، کراتومالاسی و نابینایی دائم

• افزایش خطر عفونت‌های ریوی و تنفسی

• مشکلات ادراری و تناسلی از جمله تشکیل سنگ کلیه

منابع غذایی سرشار از ویتامین آ

برای پیشگیری از کمبود، مصرف منظم غذاهای غنی از ویتامین A بسیار مؤثر است:

• لبنیات (شیر، پنیر، کره)

• جگر و روغن ماهی

• زرده تخم‌مرغ

• سبزیجات و میوه‌های رنگی مانند:
  هویج، گوجه‌فرنگی، کدو حلوایی، طالبی، اسفناج و زردآلو

علائم مسمومیت با ویتامین آ

مصرف بیش از حد ویتامین آ، به‌ویژه از طریق مکمل‌ها، می‌تواند سمی و خطرناک باشد.
علائم مسمومیت شامل موارد زیر است:

• سردرد و تهوع

• کاهش وزن و بی‌اشتهایی

• خشکی پوست و مخاط دهان

• درد استخوان و مفاصل

• پوکی استخوان و شکنندگی استخوان‌ها

• بزرگی و آسیب کبد (سیروز)

• در موارد مزمن: گیجی، ادم پاپی ته چشم و اختلالات عصبی

جمع‌بندی

ویتامین آ یکی از ضروری‌ترین مواد مغذی بدن است که برای بینایی، ایمنی، رشد و سلامت عمومی اهمیت زیادی دارد.
مصرف کافی آن از طریق رژیم غذایی متعادل توصیه می‌شود، اما زیاده‌روی در مکمل‌ها می‌تواند خطرناک باشد.
پایش منظم سطح ویتامین‌ها در بدن از طریق آزمایش خون در مراکز معتبر مانند آزمایشگاه پردیس به حفظ سلامت شما کمک می‌کند.