سرطان نوعی بیماری ژنتیکی است که در اثر تغییر یا جهش در ژنها ایجاد میشود. حدود ۵ تا ۱۰ درصد از انواع سرطانها منشاء ارثی دارند و از والدین به فرزندان منتقل میشوند. در چنین شرایطی، ژن مستعدکننده سرطان در خانواده وجود دارد و احتمال ابتلای نسلهای بعدی افزایش پیدا میکند.
از شایعترین انواع سرطانهای ارثی میتوان به سرطان پستان، سرطان تخمدان، سرطان روده بزرگ، سرطان پروستات و برخی سرطانهای غدد درونریز اشاره کرد. تشخیص بهموقع این بیماریها نقش مهمی در پیشگیری و انتخاب روش درمان مناسب دارد.
سرطان ارثی چه نشانههایی دارد؟
برخی الگوهای خانوادگی میتوانند احتمال ارثی بودن سرطان را مطرح کنند. برای مثال، اگر سرطان در دو نسل پشت سر هم دیده شود یا فردی در سن کمتر از ۵۰ سال به سرطان مبتلا شود، احتمال زمینه ژنتیکی افزایش مییابد.
همچنین ابتلای یک فرد به چند نوع سرطان به طور همزمان، مانند سرطان پستان و تخمدان، میتواند از نشانههای مهم باشد. درگیری هر دو اندام مشابه مانند هر دو سینه یا بروز سرطان پستان در مردان نیز از دیگر شاخصهای قابل توجه محسوب میشود.
نقش مشاوره ژنتیک در تشخیص سرطان
مشاوره ژنتیک یکی از مهمترین مراحل بررسی سرطانهای ارثی است. در این فرایند، پزشک متخصص اطلاعات دقیقی درباره سابقه خانوادگی جمعآوری میکند. سن ابتلا، نوع سرطان، تعداد افراد مبتلا در خانواده و وضعیت حیات یا فوت بیماران از جمله اطلاعات مهم هستند.
پس از بررسی این دادهها، شجرهنامه خانوادگی ترسیم میشود تا احتمال ارثی بودن سرطان مشخص گردد. سپس پزشک میتواند میزان خطر ابتلا یا ناقل بودن فرد را به صورت تقریبی محاسبه کند.
آزمایش ژنتیک سرطان چگونه انجام میشود؟
اگر احتمال وجود سرطان ارثی بالا باشد، آزمایشهای ژنتیکی تخصصی تجویز میشود. این آزمایشها با هدف شناسایی جهشهای ژنی مرتبط با سرطان انجام میشوند و میتوانند به تشخیص زودهنگام بیماری کمک کنند.
البته باید توجه داشت که همه سرطانها ارثی نیستند و بسیاری از آنها در گروه سرطانهای تکگیر قرار میگیرند.
تفاوت سرطان ارثی و سرطان تکگیر
سرطانهای تکگیر معمولاً در اثر عوامل محیطی، سبک زندگی، رژیم غذایی، هورمونها و آسیبهای ژنتیکی اکتسابی ایجاد میشوند. این نوع سرطانها به فرزندان منتقل نمیشوند و زمینه خانوادگی مشخصی ندارند.
کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی میتواند احتمال بروز این سرطانها را کاهش دهد. به همین دلیل، تشخیص تفاوت میان سرطان ارثی و غیرارثی اهمیت زیادی در روند درمان و پیشگیری دارد.
اهمیت تشخیص زودهنگام سرطانهای ارثی
تشخیص زودهنگام سرطانهای ارثی میتواند شانس درمان موفق را افزایش دهد و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. علاوه بر این، سایر اعضای خانواده نیز میتوانند با انجام غربالگری و آزمایشهای لازم، خطر ابتلا را ارزیابی کنند.
مرکز مشاوره ژنتیک پردیس مشهد خدمات تخصصی مشاوره ژنتیک سرطان را ارائه میدهد و آزمایشگاه پردیس نیز آزمایشهای مرتبط با سرطانهای ارثی را در قالب پنلهای تخصصی انجام میدهد.
کلمات کلیدی (کلیدواژه ها): سرطان ارثی، تشخیص سرطان ارثی، مشاوره ژنتیک سرطان، آزمایش ژنتیک سرطان، سرطان ژنتیکی، سرطان خانوادگی، غربالگری سرطان ارثی، تست ژنتیک سرطان، تشخیص زودهنگام سرطان، علائم سرطان ارثی، ژنهای مرتبط با سرطان، جهش ژنتیکی سرطان، احتمال ارثی بودن سرطان، سابقه خانوادگی سرطان، ریسک ابتلا به سرطان، پیشگیری از سرطان ارثی، سرطان پستان ارثی، سرطان تخمدان ارثی، سرطان روده بزرگ ارثی، سرطان پروستات ارثی، پنل ژنتیک سرطان، شجرهنامه خانوادگی سرطان، سرطان ارثی چیست، چگونه سرطان ارثی را تشخیص دهیم، چه سرطانهایی ارثی هستند، آزمایش ژنتیک برای سرطان پستان، علائم سرطان ارثی در خانواده، تفاوت سرطان ارثی و غیرارثی، چه کسانی باید تست ژنتیک سرطان بدهند، مشاوره ژنتیک در مشهد، آزمایش ژنتیک سرطان در مشهد، مرکز تشخیص سرطان ارثی مشهد، آزمایشگاه ژنتیک پردیس مشهد، تست ژنتیک سرطان مشهد، آیا سرطان ارثی قابل پیشگیری است، آیا همه سرطانها ژنتیکی هستند، نقش آزمایش ژنتیک در سرطان چیست
۳۱ خرداد ۱۳۹۸ | ۲۱ ژوئن ۲۰۱۹
منبع: April 22, 2015 National Cancer Institute, The Genetics of Cancer.


